AÖF kitaplarındaki birkaç problem

Felsefe, iş yaşamı, kariyer, insan ilişkileri, siyâset gibi çeşitli konularda ara sıra okuduğum AÖF kitaplarında gözle görülür bir ciddiyetsizlik var. Hepsini gözden geçiremedim; ancak elimde bulunan tüm AÖF kitapları arasında sekiz on kadarında rastladığım problemlerden bazıları:
 
• Kitaplar, yazarları tarafından orijinal dilinde orijinal üretimle yazılmış gibi görünüyor; ancak yer yer çeviri olduğu her yerinden belli olan metinler bulunuyor. Oradan buradan parça parça doğrudan çeviriler var ama bunlar yalnızca “kaynak” olarak belirtilmiş. Hatta yazar çevirdiği metinde bazen bir iki cümle ve maddeyi çevirmeyi dâhi unutmuş, Türkçe devam eden metin nadiren İngilizce ufak cümleler-maddeler geçip sonra Türkçe devam ediyor. Kasten İngilizce yazılmadığı, çeviri esnasında sehven unutulduğu açık bana kalırsa.
• Bir bölümün devam eden metinlerinde ara sıra Türkçe karakter kullanımından vazgeçiliyor. Yazilar su an yazdigim sekilde, cogu yerde Turkce bazi harfler kullanilmayarak yaziliyor. Biri mobilde sanki mesajlaşma uygulamasından kitap yazmış gibi bir hissiyat yaratıyor.
• Referans kullanımlarında sıkıntılar var. Bir düşünce ortaya koyan; hâliyle okuyucunun o düşüncenin doğruluğuna rıza göstermesi üstü kapalı talep edilen bazı metinler, internetteki amatör, güvenilir olmayan sitelerden kopyalanmış veya değiştirilerek aktarılmış. Alındığı gibi de metnin altına linki yapıştırmışlar. Ders kitabında böyle referanslandırma mı olur?
• Türkçe yazım ve imlâ yanlışları her basımda illâ gözden kaçabilir, bunların kalın kitaplar içinde tek tek ayıklanması ve kusursuzlaştırılması o kadar kolay değil; ancak bu kitapların ekserîsinde, ortalama bir kitaptan daha fazla yanlış var gibi geldi bana. Bazı yerlerde yazarın doğrudan bu kurallardan haberdar olup olmadığını bile düşünecek hâle geldim.
• Aktarılan metinlerin literatür açısından güncellik ve geçerlilikleri farklı bir eleştiri konusu olduğundan bunları buraya yazmasam da, özellikle bazı yerlerde aktarılan konu ve aktarılması gereken standart metinlerin ötesine geçen bir sübjektif yorumlama da sezdim. Toplumsal cinsiyet, ırklaşma, kapitalizm ve insan ilişkileri gibi tartışma odağı olabilecek birtakım hususlarda “kaynak olarak belirtilen” literütürün ötesine çıkabilen yorumlamalar veya kaynak seçiminde bir bias olabiliyor. Ders kitaplarında yazarların şahsi eğilimleri review metin hazırlama işinde biase sebebiyet verdiğinden olabildiğince uzak kalması gerekir. Feminen bir yazar ile anti-feminen bir yazarın patriyarka ve cinsiyet rolleri hakkındaki aynı literatürü taramaları ve kaynak seçimleri dâhi farklılık gösteriyor, üretilecek metinler nasıl farklılaşmasın? Ders kitapları, ilgili konunun o güne kadar tüm bulgularının-bilgilerinin review edilmiş, damıtılmış, arındırılıp sistematik bir biçimde sunulmış hâlidir; bias problemi nitelikli ders kitaplarında minimum seviyede kalmalı.
• Bunlar kitapların son basımlarında nasıl, güncel kitaplar tam olarak nasıldır ya da aktardığım problemler devam ediyor mu tam olarak bilmiyorum. İncelediklerimin kimisi eski kimi yeni. Genel olarak kitaplarda bir alelacelelik var, sanki birileri deadline vermiş de o tarihe dek pek çok iş yüzeyelleşmiş, detaylandırılmamış ve kitap hazırlama-yayın süreci hızlandırılmış gibi. Nitecede bazı yerlerde ciddiyetten taviz verilmiş, bunlar alenen ortada olsa da o kadar mühim problemler olarak görülmese olacak ki yayına verilmişler. Editörler, kritik edenler ne iş yapıyor?
 
Tüm AÖF kitaplarını aynı potaya koymak haksızlık olacak; hem içerik hem form olarak çok iyi seviyede olanları mevcut. Her kitabın her yazarı ve editörü aynı değil. Ancak “ders kitabı” hüviyetindeki bir kitabın hâlihazırda zaten en üst raddede titizlikle hazırlanması lütuftan ziyâde bir koşul değil midir? Üniversite seviyesinde, akademide profesyonel kimliğiyle ön plana çıkan kişiler, bu işten para kazanan, mesleği bu olmuş ve yaşamlarını buradan kazanan kimseler; tamamlanmamış durumdaki birtakım kitapları öğrencilerine üniversite seviyesinde okutmayı işlerinde “düzeltilmesi gereken bir problem” olarak görüyorlar mı?
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s